Srebrenica in beeld, zeventien jaar na ‘de val’

8 Jul

“Here we are, on July 11, 1995 in Serbian Srebrenica. Just before a great Serb Holy Day. We are giving this town to the Serbian people. The time has come to take revenge on the Muslims.”

Was getekend: Ratko Mladic. Het was een aankondiging van wat later de grootste genocide die Europa na de Tweede Wereldoorlog kende, bleek te zijn. Wat destijds gebeurde, hoef ik niet uit te leggen. Dat deden enkele BBC-journalisten al in een buitengewoon indrukwekkende documentaire.

Afgelopen najaar bracht ik een bezoek aan Srebrenica en Potocari. Alle foto’s en televisiebeelden die ik vóór mijn reis nog allemaal een keer onder ogen zag, kwamen daarmee voor mijn ogen tot leven. Met mijn camera liep ik door Srebrenica, loerend naar alle stille getuigen: kogelgaten, opgeblazen huizen. De sfeer die er heerste, was er een van spookachtige aard. De enige die ik zichtbaar zag genieten, was een kat die de laatste zonnestralen van die novemberdag op zijn huid liet neerdalen. Verder was het stil, heel stil. Somber.

Het aanzicht van het grote Potocari Memorial Centre, de genocide begraafplaats waar ruim 5000 moslims begraven liggen, deed door de mist nog druistiger aan. De namen van de doden zijn vereeuwigd in een herdenkingssteen. Ieder jaar komen op die steen weer honderden nieuwe namen bij. Dit jaar, 11 juli aanstaande, worden er weer 520 nieuwe namen (518 mannen, 2 vrouwen) aan toegevoegd. Het zijn de namen van vermoorde moslims die afgelopen jaar zijn geïdentificeerd. Zij komen in eerste instantie in een graf te liggen, geflankeerd door een groene gedenkplaat. Aan de voorkant staan naam, geboorte- en sterfdatum. Tegen de andere zijde van de plaat is een nummer geplakt, een soort indentificatienummer. Na iets minder dan een jaar worden de groene platen vervangen door witte grafstenen.

Tegenover de begraafplaats ligt de voormalige Dutchbat compound. Hier verbleven de Nederlandse militairen die de opdracht hadden toe te zien op vrede in de enclave. In deze gebouwen zijn nog vele muurtekeningen en -notities te zien, meestal achtergelaten door Dutchbatters. In de oude fabriekshal achter de compound verbleven 5000 moslimvrouwen en -kinderen enkele dagen; gevlucht voor Mladic en zijn troepen. Deze hal dient momenteel als een gedenkhal, een soort museumpje. In maart dit jaar zegden ministers Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en Hillen (Defensie) toe geld vrij te maken voor de uitbreiding van het museum, naar aanleiding van een brief van Vereniging Dutchbat 3. Ik hoop oprecht dat het een volwaardig museum wordt, want hetgeen er nu staat, mag niet meer dan een bescheiden gedenkhal genoemd worden.

Een foto-impressie, zonder mijn foto’s van ín de Dutchbat compound die eerder al op de sites van onder meer ANP, Trouw, de Volkskrant en AD verschenen:

Met een oude Nederlandse bus werd ik van Bratunac naar Srebrenica gebracht

Met een oude Nederlandse bus werd ik van Bratunac naar Srebrenica gebracht

Srebrenica

Srebrenica

Oorlogsschade in Srebrenica

Oorlogsschade in Srebrenica

De enige voor mij zichtbare levensgenieter in Srebrenica

De enige voor mij zichtbare levensgenieter in Srebrenica

Oorlogsschade in Srebrenica

Oorlogsschade in Srebrenica

Srebrenica

Srebrenica

Een Bosnische brandweerman tijdens zijn pauze

Een Bosnische brandweerman tijdens zijn pauze

De begraafplaats waar woensdag 11 juli 520 afgelopen jaar geïdentificeerde slachtoffers van genocide worden herbegraven

De begraafplaats waar woensdag 11 juli 520 afgelopen jaar geïdentificeerde slachtoffers van genocide worden herbegraven

De gedenksteen waar alle namen van geïdentificeerde slachtoffers van genocide op staan

De gedenksteen waar alle namen van geïdentificeerde slachtoffers van genocide op staan

Gedenktekst op begraafplaats in Potocari waar duizenden slachtoffers van genocide begraven liggen

Gedenktekst op begraafplaats in Potocari waar duizenden slachtoffers van genocide begraven liggen

Het enige graf vergezeld door bloemen

Het enige graf vergezeld door bloemen

De Dutchbat compound in Potocari ligt pal naast de grote begraafplaats

De Dutchbat compound in Potocari ligt pal naast de grote begraafplaats

Een bord met een protesttekst tegen de Republiek Servië

Een bord met een protesttekst tegen de Republiek Servië

De Dutchbat compound in Potocari

De Dutchbat compound in Potocari

Vooraanzicht voormalige Dutchbat compound in Potocari

Vooraanzicht voormalige Dutchbat compound in Potocari

Een muurtekening in de Dutchbat compound, getekend door een Dutchbatter met de initialen 'RvR'

Een muurtekening in de Dutchbat compound, getekend door een Dutchbatter met de initialen ‘RvR’

Een oude fabriekshal op het Dutchbat terrein. Hierin verschuilden 5000 moslimvrouwen- en kinderen drie dagen zich voor de Serviërs. Nu is deze hal ingericht als een soort museum/ herdenkplaats

Een oude fabriekshal op het Dutchbat terrein. Hierin verschuilden 5000 moslimvrouwen- en kinderen drie dagen zich voor de Serviërs. Nu is deze hal ingericht als een soort museum/ herdenkplaats

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: